الشيخ البهائي العاملي

896

جامع عباسى ( با حواشي هشت فقيه واليمقام ) ( طبع جديد ) ( فارسى )

اصل فريضهء ايشان از سى و دو سهم منقسم مىگردد . ششم آنكه : مردى مرده باشد و دختر و پدرى و مادرى و زنى داشته باشد ، اصل فريضهء ايشان از چهل سهم منقسم مىگردد . هفتم آنكه : شخصى مرده باشد و دو دختر يا بيشتر و يكى از پدر يا مادر و زنى داشته باشد ، اصل فريضهء ايشان نيز از چهل سهم منقسم مىگردد . هشتم آنكه [ 1 ] : شخصى مرده باشد و يك خواهر مادرى و يك خواهر پدرى داشته باشد ، اصل فريضهء ايشان از چهار سهم منقسم مىشود . نهم آنكه : شخصى مرده باشد و يك خواهر مادرى و دو خواهر پدرى يا بيشتر داشته باشد ، اصل فريضهء ايشان از پنج سهم منقسم مىگردد . دهم آنكه : شخصى مرده باشد و دو خواهر مادرى يا بيشتر و يك خواهر پدرى داشته باشد ، اصل فريضهء ايشان نيز از پنج سهم منقسم مىشود . يازدهم آنكه : شخصى مرده باشد و يك خواهر مادرى و يك خواهر پدرى و زنى داشته باشد ، اصل فريضهء ايشان از شانزده سهم منقسم مىگردد . و اگر در اين يازده صورت اصل فريضه برايشان صحيح منقسم نشود رعايت نسبتهايى كه در ماسبق مذكور شد بايد كرد تا برايشان صحيح منقسم شود . و ردّ نيز بر دو قسم است : اوّل : ردّ اخماسى ، و آن چنان است كه آنچه از فرض صاحبان فروض زياده مىآيد برپنج سهم منقسم مىگردد ، مثل آنكه شخصى بميرد و دخترى و پدرى و مادرى داشته باشد ، اصل فريضهء ايشان شش سهم است ، دو سهم تعلق به پدر و مادر دارد ، و سه سهم تعلّق به دختر دارد ، و تتمّه برايشان ردّ مىشود به پنج سهم . دوم : ردّ ارباعى ، و آن چنان است كه تتمّه به چهار سهم منقسم مىشود ، مثل آنكه

--> [ 1 ] - اين قسم و سه قسم بعد بنابر قولى است كه اخوهء امّى نيز مستحقّ ردّ مىباشد چنانچه‌جماعتى گفته‌اند و در اوّل تكمله به آن اشاره كرد ، و امّا بنابر مشهور اقوى ردّ مختصّ به خواهر پدرى يا پدر مادرى است . ( دهكردى ، نخجوانى ، يزدى )